“Người ta cho rằng triết học Đông phương ít có ảnh hưởng đến tư tưởng phương Tây, chính yếu là do cách trình bày của nó. Thế nhưng, có đủ lý do để tin rằng khi ảnh hưởng của tư duy Tây phương – đặc biệt là tính thực tế, thực nghiệm của lề lối tư duy này – được cảm nhận ở Đông phương, thì một phong cách triết lý mới sẽ được đón nhận, và tính tinh thần sâu sắc của tư tưởng Đông phương sẽ được phát biểu theo những phương cách dễ chấp nhận hơn đối với trí tuệ Tây phương.” (ii)
“Eastern philosophy, one suspects, has had small effect upon western thought chiefly because of its manner. But there is every reason to believe that as the influence of western thinking — particularly its experimental hard-headedness — is felt in the East, a new philosophic manner will be adopted, and the profound spirituality of eastern thought will be expressed in ways more acceptable to the western mind.” (ii)
Từ trước đến nay, cả hai trường phái đều có khuynh hướng chống đối lẫn nhau, tuy nhiên, cuộc tìm kiếm chân lý đã vẫn là một. Mối quan tâm đến những gì đang hiện hữu, và những gì có thể xảy ra, vốn không phải là của riêng nhóm nào, và mỗi nhóm đều đã phải dùng cùng những yếu tố như nhau để làm việc. Dù trí tuệ của nhà tư tưởng Đông phương có thể hướng đến những hình tượng sáng tạo trong khi các trí giả ở Tây phương lại hướng về thành tựu khoa học sáng tạo, điều kỳ lạ là họ vẫn đi vào cùng một thế giới. Khí cụ tư tưởng họ cùng sử dụng được gọi là “trí tuệ” ở phương Tây, và gọi là “trí tuệ chất” (chitta) ở phương Đông. Cả hai đều sử dụng ngôn ngữ của khoa biểu tượng để phát biểu các kết luận của mình, và cả hai đều đạt đến mức mà bấy giờ không còn có thể dùng ngôn từ để thể hiện những khả năng họ cảm nhận được qua trực giác.
Both schools have hitherto tended to antagonize each other, yet the quest for truth has been one; the interest in that which is, and that which can be, is not confined to either group; and the factors with which each has had to work have been the same. Though the mind of the eastern thinker may run to creative imagery and that of the western worker to creative scientific achievement, yet the world into which they enter is curiously the same; the instrument of thought which they employ is called the “mind” in the West and “mind-stuff” (chitta) in the East; both use the language of symbology to express their conclusions and both reach the point where words prove futile to embody the intuited possibilities.
Ts. Jung, một trong những người tìm cách đưa các yếu tố vốn bất hòa nói trên đến chỗ gặp gỡ nhau, đã đề cập đến điều này trong đoạn sau đây trích từ thiên Luận giải của ông về một tác phẩm Trung Hoa cổ đại. Ông nói:
Dr. Jung, one of the people who is seeking to bring these hitherto discordant elements together, touches on this in the following extract from his Commentary on an ancient Chinese writing. He says
“Ý thức của Tây phương không phải là ý thức chung của mọi người, mà đúng ra là một nhân tố bị lịch sử qui định và chịu sự giới hạn của các điều kiện địa lý, tiêu biểu cho chỉ một phần của nhân loại. Không nên mở mang ý thức của chính
“Western consciousness is by no means consciousness in general, but rather a historically conditioned, and geographically limited, factor, representative of only one part of humanity. The widening of our own consciousness ought
(ii):
Overstreet, H.A., The Enduring Quest, p.271
(ii):
Overstreet, H.A., The Enduring Quest, p.271