muốn liên tục lặp lại trạng thái xuất thần mà sự cầu nguyện, tôn sùng và sùng kính đã nâng y lên đến mức đó. Y thường hầu như không thể lặp lại được kinh nghiệm xuất thần này như ý muốn. Linh mục Poulain trong tác phẩm Ân huệ của Sự Cầu nguyện có nói rằng một trạng thái chỉ được gọi là thần bí khi hành giả thấy được nó nhưng không thể tự mình tạo ra nó. Trái lại, trong tham thiền, nhờ kiến thức và thông hiểu, người đã được khai ngộ có thể đi vào cõi giới của linh hồn tùy ý muốn, và có thể tham dự vào sinh hoạt và các trạng thái tâm thức của linh hồn một cách thông minh. Phương pháp cầu nguyện bao gồm bản tính tình cảm và dựa trên niềm tin vào Thượng Đế và cho rằng Ngài có thể ban ơn. Trong khi đó phương pháp tham thiền sử dụng trí năng cùng với cơ bản là niềm tin vào chân tính thiêng liêng sẵn có nơi chính hành giả, dù không phủ nhận những tiền đề thần bí của nhóm người cầu nguyện.
and longs ceaselessly for the constant repetition of the ecstatic state to which his prayer, adoration and worship have raised him. He is usually quite unable to repeat this initiation at will. Père Poulain in Des Grâces d'Oraison holds that no state is mystical unless the seer is unable to produce it himself. In meditation, the reverse is the case, and through knowledge and understanding, the illuminated man is able to enter at will into the kingdom of the soul, and to participate intelligently in its life and states of consciousness. One method involves the emotional nature and is based on belief in a God who can give. The other involves the mental nature and is based on belief in the divinity of man himself, though it does it negate the mystical premises of the other group.
Tuy nhiên, độc giả sẽ nhận thấy rằng các từ thần bí và nhà thần bí hiện được dùng với ý nghĩa khá lỏng lẻo, và không chỉ bao gồm nhà thần bí thuần túy, với các linh ảnh và những phản ứng thuộc về cảm quan, mà cũng bao gồm những người đang chuyển vào lĩnh vực thuần kiến thức và xác tín. Các từ này bao gồm những trạng thái bất ngờ và vô hình, hoàn toàn dựa vào nguyện vọng tinh thần và lòng tôn sùng, và cũng bao gồm những người đã biết phương pháp tiếp cận Thực tại một cách thông minh và đúng trình tự. Sự tiếp cận đó có thể lặp lại theo các luật mà người thức giả đã học được. Bertrand Russell nói về hai nhóm này một cách thật thú vị, dù ông chỉ dùng một thuật ngữ duy nhất là Nhà thần bí cho cả hai trường hợp. Những lời của ông là phần mở đầu rất hay cho chủ đề của chúng ta.
It will be found, however, that the words mystic and mystical are very loosely used and cover not only the pure mystic, with his visions and sensory reactions, but also those who are transiting into the realm of pure knowledge and of certainty. They cover those states which are unexpected and intangible, being based on pure aspiration and devotion, and also those which are the outcome of an ordered intelligent approach to Reality, and which are susceptible of repetition under the laws which the knower has learnt. Bertrand Russell deals with these two groups in a most interesting way, though he uses the one term Mystic in both relations. His words form a most fascinating prelude to our theme.