trực thức về những gì ở ngoài nó, – tự biết mình khác với vận cụ bao bọc mình, hay khác với những hình thể ở chung quanh mình.
aware of something without itself,—something which knows itself to be differentiated from the vehicle which encloses it or the forms which environ it.
Trong giai đoạn tiến hóa đặc biệt này, người bình thường chỉ ý thức được sự dị biệt, chỉ thấy y phân cách với tất cả những người khác trong gia đình nhân loại, do thế y thấy mình là một đơn vị tâm thức trong số những đơn vị tâm thức khác. Y thừa nhận điều này và thừa nhận những cá nhân khác cũng có quyền tự nghĩ về họ như vậy. Y còn thừa nhận thêm một điểm nữa là ở đâu đó trong vũ trụ này có một Tâm Thức tối cao, Đấng mà y gọi theo lý thuyết là Thượng Đế hay Thiên nhiên. Giữa quan điểm thuần vị kỷ này (tôi dùng từ “vị kỷ” theo nghĩa khoa học chứ không hạ thấp ý nghĩa của nó) và luận thuyết lờ mờ nói về Thượng Đế hằng hữu nội tại, có nhiều giai đoạn khác nhau. Trong mỗi giai đoạn có một sự mở mang tâm thức, hay là nới rộng quan điểm, nó đưa cá nhân tự thức ấy đi từng bước. Từ chỗ nhận ra chính mình đến mức nhận biết những cái ta cao siêu, rồi tự làm cho mình xứng đáng để cũng được thừa nhận là một cái ta cao siêu, và cuối cùng có nhận thức huyền bí về cái Ta cao siêu nơi chính y. Y nhận ra rằng Thượng ngã hay Chân nhân chính thật là Chân ngã của y, và từ đó y bước vào giai đoạn tâm thức tập thể. Trong giai đoạn này lần đầu tiên y nhận biết được nhóm Chân nhân của y rồi đến các nhóm Chân nhân khác.
At this particular stage in evolution the average man is simply conscious of differentiation, or of being separated off from all other members of the human family, thus forming in himself a unit among other units. He acknowledges this and acknowledges the right of all other separated units so to consider themselves. He adds to this a recognition that somewhere in the universe there exists a supreme Consciousness, Whom he theoretically calls God, or Nature. Between this purely selfish point of view (I use the term “selfish” in the scientific sense and not as a belittling adjective) and the nebulous theory of God immanent there are to be found numerous stages, at each of which occurs an expansion of consciousness, or an enlargement of the point of view, that leads that self-recognising unit, step by step, from self-recognition to the recognition of superior selves, to the fitting of himself to be likewise recognised as a superior self, and eventually to the occult recognition of his own superior Self. He comes to recognise his Higher Self or Ego as his true Self, and from that stage passes on into that of the group consciousness. Here he realises first his egoic group and then other egoic groups.
Tiếp theo giai đoạn này là sự thừa nhận nguyên lý đại đồng của Tình Huynh đệ. Đó không chỉ là thừa nhận trên lý thuyết suông mà là sự hòa hợp tâm thức vào tâm thức của toàn thể nhân loại. Đây mới thực là mức phát triển tâm thức giúp hành giả nhận biết được không chỉ các mối liên kết trong nhóm Chân ngã của y mà còn biết được vị trí của y trong Trường tiến hóa nhân loại, trên cảnh giới của chính nhân loại. Y thực sự biết rằng mình là một thành phần của một trong các vị Thiên nhân vĩ đại. Về sau, nhận thức này
This stage is succeeded by the recognition of the universal principle of Brotherhood; it involves not just a theoretical recognition, but a merging of the consciousness into that of the human consciousness, in its entirety; this is really that development of consciousness which enables a man to realise not only his egoic group affiliations but his place in the human Hierarchy on its own plane. He knows himself in fact as a part of one of the great Heavenly Men. This expands later into an almost