Thần bí gia hoạt động qua các Cung Bác ái, Điều hòa và Sùng tín, hay là con đường của Cung hai, Cung bốn và Cung sáu. Huyền bí gia hoạt động qua Cung Quyền lực, Cung Hoạt động và Cung Định luật Nghi thức, hay là Cung một, Cung ba và Cung bảy. Cả hai đều gặp gỡ và hòa hợp nhau bằng sự phát triển trí tuệ, hay là qua Cung năm, Cung Kiến thức Cụ thể (là một phần nhỏ của nguồn thông tuệ vũ trụ). Trên cung thứ năm này nhà thần bí trở thành huyền bí gia và sau đó hoạt động với tất cả các cung.
The mystic works through the Rays of Love, Harmony and Devotion, or by the path of the second, the fourth and the sixth rays. The occultist works through the Rays of Power, Activity, and Ceremonial Law, or the first, the third and the seventh. Both meet and blend through the development of mind, or through the fifth Ray of Concrete Knowledge (a fragment of cosmic intelligence), and on this fifth ray the mystic is resolved into the occultist and works then with all the rays.
Bằng cách tìm ra Thiên giới trong tâm mình và bằng cách nghiên cứu những định luật của chính bản thể mình, thần bí gia trở nên thông thạo các định luật quản trị vũ trụ mà y là một thành phần trong đó. Huyền bí gia nhận biết Thiên giới trong thiên nhiên hay thái dương hệ và tự xem mình là một phần nhỏ của tổng thể to lớn đó, và vì thế cũng chịu sự chi phối của những định luật giống nhau.
By finding the kingdom of God within himself and by the study of the laws of his own being, the mystic becomes proficient in the laws which govern the universe of which he is a part. The occultist recognises the kingdom of God in nature or the system and regards himself as a small part of that greater whole, and therefore governed by the same laws.
Nói chung, thần bí gia hoạt động trong ngành của Đức Chưởng giáo hay là Đức Di Lạc (Đấng Christ), còn huyền bí gia thì thường hoạt động trong ngành của Đức Bàn cổ hay Đấng Cai trị. Nhưng khi cả hai đã đi qua bốn cung phụ trong ngành của Đức Văn minh Đại Đế thì sự phát triển của họ đến mức hoàn hảo. Bấy giờ thần bí gia trở thành huyền bí gia và huyền bí gia bao gồm những đặc tính của nhà thần bí. Nói một cách đơn giản để dễ hiểu hơn là:— Sau cuộc điểm đạo thì thần bí gia hoà hợp với huyền bí gia và y trở nên người học hỏi định luật huyền môn. Y phải làm việc với vật chất, vận dụng và sử dụng nó. Y phải chủ trị và kiểm soát được tất cả những hình thể thấp của cuộc biểu hiện và học những qui luật làm việc của các thiên thần kiến tạo. Trước khi điểm đạo, con đường của thần bí gia có thể được gọi là Con đường Dự bị. Trước khi huyền bí gia có thể vận dụng được vật chất của thái dương hệ một cách khôn ngoan, y phải thấu đáo các định luật chi phối tiểu vũ trụ. Dù đương nhiên y
The mystic works as a general rule under the department of the World Teacher, or the Christ, and the occultist more frequently under that of the Manu, or Ruler, but when both types have passed through the four minor rays in the department of the Lord of Civilisation, then a completion of their development may be seen, and the mystic becomes the occultist and the occultist includes the characteristics of the mystic. To make it more simple for general comprehension:—after initiation the mystic is merged in the occultist for he has become a student of occult law; he has to work with matter, with its manipulation and uses, and he has to master and control all lower forms of manifestation, and learn the rules whereby the building devas work. Before initiation the mystic path might be expressed by the term, Probationary Path. Before the occultist can manipulate wisely the matter of the solar system he must have mastered the laws that govern the microcosm, and even though he is naturally