Tâm pháp chi phối sự phát triển huyền bí; nhãn pháp – vốn là nhãn pháp của linh thị – chi phối kinh nghiệm thần bí; tâm pháp được dựa trên tính chất phổ quát của linh hồn, được Chân Thần, tức Đấng Duy Nhất, chi phối, và bao hàm thực tại; nhãn pháp được dựa trên mối liên hệ nhị phân giữa linh hồn với phàm ngã. Nó bao hàm các mối quan hệ tinh thần, nhưng thái độ của thuyết nhị nguyên hay của sự nhận thức về các đối cực (polar opposites) tiềm ẩn trong đó. Đây là những điểm quan trọng phải nhớ khi môn học mới này trở nên được biết đến một cách rộng rãi hơn.
The heart doctrine governs occult development; the eye doctrine—which is the doctrine of the eye of vision—governs the mystical experience; the heart doctrine is based upon the universal nature of the soul, conditioned by the Monad, the One, and involves reality; the eye doctrine is based on the dual relation between soul and personality. It involves the spiritual relationships, but the attitude of dualism or of the recognition of the polar opposites is implicit in it. These are important points to remember as this new science becomes more widely known.
Cuối cùng, người tìm đạo đạt đến mức độ mà ở đó ba tuyến – sinh mệnh tuyến, tuyến ý thức và sáng tạo tuyến –đang được tập trung, được nhận thức như là các dòng năng lượng, và được sử dụng thận trọng bởi vị đệ tử có hoài bão trên cõi hạ trí. Nơi đó, nói về mặt huyền bí, “y có vị trí của y, và khi nhìn lên y thấy một miền đất hứa của sự mỹ lệ, lòng bác ái và linh thị tương lai.”
The aspirant eventually arrives at the point where the three threads—of life, of consciousness and of creativity—are being focussed, recognised as energy streams, and utilised deliberately by the aspiring disciple upon the lower mental plane. There—esoterically speaking—“he takes his stand, and looking upward sees a promised land of beauty, love and future vision.”
Nhưng nơi đây có một khoảng trống trong tâm thức, mặc dù không có trong thực tế. Sợi tơ sutratma chứa năng lượng bắc cầu qua chỗ trống, và liên kết một cách rất mong manh Chân Thần, linh hồn và phàm ngã. Nhưng tuyến ý thức chỉ mở rộng từ linh hồn đến phàm ngã – theo ý nghĩa của cuộc tiến hóa giáng hạ (involutionary). Còn từ góc độ của sự tiến hóa thăng thượng (dùng một câu nghịch lý) thì chỉ có rất ít sự hiểu biết hữu thức đang tồn tại giữa linh hồn và phàm ngã, theo quan điểm của phàm ngã trên cung tiến hóa thăng thượng của Con Đường Phản Hồi. Toàn bộ nỗ lực của một người là để trở nên có ý thức về linh hồn và để chuyển hóa tâm thức của y vào tâm thức của linh hồn, trong khi vẫn duy trì tâm thức của phàm ngã. Khi sự hợp nhất của linh hồn và phàm ngã được củng-cố, tuyến sáng tạo trở nên ngày càng linh hoạt, và nhờ thế ba tuyến ngày càng hợp nhất, pha trộn, trở thành chiếm ưu thế, và người tìm đạo lúc bấy giờ sẵn sàng bắc cầu khoảng trống và hợp nhất Tam Thượng Thể Tinh Thần và phàm ngã, qua trung gian của linh hồn. Điều này bao hàm một nỗ lực trực tiếp ở công việc sáng tạo thiêng liêng. Đầu mối cho sự hiểu biết có lẽ nằm trong ý tưởng là cho đến nay mối liên hệ giữa linh hồn và phàm nhân đã được xúc tiến một cách đều đặn, trước tiên bởi linh hồn, khi nó kích thích phàm ngã
But there exists a gap in consciousness, though not in fact. The sutratmic strand of energy bridges the gap, and tenuously relates monad, soul and personality. But the consciousness thread extends only from soul to personality—from the involutionary sense. From the evolutionary angle (using a paradoxical phrase) there is only a very little conscious awareness existing between the soul and the personality, from the standpoint of the personality upon the evolutionary arc of the Path of Return. A man's whole effort is to become aware of the soul and to transmute his consciousness into that of the soul, whilst still preserving the consciousness of the personality. As the fusion of soul and personality is strengthened, the creative thread becomes increasingly active, and thus the three threads steadily fuse, blend, become dominant, and the aspirant is then ready to bridge the gap and unite the Spiritual Triad and the personality, through the medium of the soul. This involves a direct effort at divine creative work. The clue to understanding lies perhaps in the thought that hitherto the relation between soul and personality has been steadily carried forward, primarily by the soul, as it stimulated the personality