3. Khi chitta đắm chìm trong thực tại (hay là cái ý tưởng ẩn trong hình thể), và không còn ý thức về tính chia rẽ hay về tư ngã, thì đó là chiêm ngưỡng hay samadhi.
3. When the chitta becomes absorbed in that which is the reality (or idea embodied in the form), and is unaware of separateness or of the personal self, this is contemplation or samadhi.
Cách đơn giản nhất để hiểu câu kinh này là nhận thức rằng mọi hình thể hay đối tượng đều là biểu hiện của sự sống thuộc loại nào đó. Trong những giai đoạn đầu của tiến trình tham thiền, người môn sinh biết đến bản chất của hình thể, và sự liên hệ của y với hình thể đó. Hai trạng thái mà trong đó y ý thức về mình và về đối tượng y đang tham thiền thì hoàn toàn là những điều kiện của thể trí. Chúng xảy ra bên trong thể trí của y.
The simplest way in which to comprehend this sutra is to realize that every form or object is a manifested life of some kind or another. In the early stages of the meditation process, the student becomes aware of the nature of the form and of his relation to it. The two states in which he is conscious of himself and of the object of his meditation are entirely mental conditions; they exist within his mind.
Sau đó, nhận thức của y hướng nội nhiều hơn để biết được bản tính của sự sống đang tự phát biểu qua hình thể. Y hoàn toàn chú ý đến phẩm tính và các quan hệ nội tại, và không còn bận tâm đến phương diện hình thể. Thế nhưng, ý thức chia rẽ hay là tính nhị nguyên vẫn còn. Y vẫn còn ý thức về mình và về cái phi-ngã. Tuy nhiên, y có sự tương đồng về phẩm tính và có khả năng ứng đáp với rung động tương tự.
This condition is followed by one in which his realization travels inward on to the subjective plane and he becomes aware of the nature of the life which is expressing itself through the form. Quality and subjective relationships engross his attention and the form aspect is lost sight of, but still the sense of separateness or of duality persists. He is still aware of himself and of that which is the not-self. Similarity of quality and response to analogous vibration are his, however.
Trong hai giai đoạn dharana và dhyana, hay là định trí và tham thiền, cái trí là yếu tố quan trọng và sản sinh ấn tượng trong não bộ. Kecidhvaja, một đại huấn sư Ấn giáo, phát biểu ý tưởng này như sau:
In the two stages of dharana and dhyana, of concentration and of meditation, the mind is the important factor and is the producer in the brain. A great Hindu teacher, Kecidhvaja, expresses this idea in the following words:
“Linh hồn có phương tiện để sử dụng. Tư duy, suy tưởng, là phương tiện đó. Nó không tự sinh động. Khi tư duy đã hoàn thành nhiệm vụ khai phóng, nó đã làm những gì phải làm, và dừng lại.” (Theo Vishnu Purana. VI. 7:90.)
“The soul has the means. Thinking is the means. It is inanimate. When thinking has completed its task of release, it has done what it had to do and ceases.” (From the Vishnu Parana. VI. 7:90.)