gọi là tham thiền hữu chủng hay là tham thiền về một đối tượng. Câu này nói lên giai đoạn kế tiếp, tham thiền vô chủng, tức là không có điều gì mà bộ não của thân xác có thể nhận biết như một đối tượng. Ở đây nên kể ra sáu giai đoạn của tham thiền được Patanjali đề cập đến. Chúng cho ta manh mối của toàn bộ tiến trình khai mở được nói đến trong sách này:
called meditation with seed or with an object; this sutra suggests the next stage, meditation without seed or without that which the physical brain would recognise as an object. It might be of value here if the six stages of meditation dealt with by Patanjali are mentioned as they give a clue to the entire process of unfoldment dealt with in this book:
1. Nguyện vọng tinh thần,
1. Aspiration,
2. Tập trung,
2. Concentration,
3. Tham thiền,
3. Meditation,
4. Nhập định,
4. Contemplation,
5. Khai ngộ,
5. Illumination,
6. Linh cảm.
6. Inspiration.
Ở đây chúng ta thấy rằng người môn sinh bắt đầu với nguyện vọng hướng đến những gì ở ngoài phạm vi hiểu biết của mình và kết thúc khi được linh cảm bởi những gì y đã tìm biết. Tập trung (hay là chuyên tâm) dẫn đến tham thiền và tham thiền bừng nở trong trạng thái nhập định hay chiêm ngưỡng.
It is of value here to note that the student begins by aspiring to that which lies beyond his ken and ends by being inspired by that which he has sought to know. Concentration (or intense focussing) results in meditation and meditation flowers forth as contemplation.
19. Trạng thái samadhi vừa mô tả vẫn chưa vượt khỏi phạm vi của thế giới hiện tượng. Trạng thái này chưa vượt qua giới Thiên thần và những gì liên quan đến thế giới cụ thể.
19. The samadhi just described passes not beyond the bounds of the phenomenal world; it passes not beyond the Gods and those concerned with the concrete world.
Cần lưu ý rằng những kết quả đạt được trong các tiến trình mà các câu mười bảy và mười tám đã bàn, chỉ đưa hành giả đến ranh giới lĩnh vực của linh hồn. Chúng chỉ đưa y đến phạm vi hiểu biết mới mà nay y đã ý thức được. Y vẫn còn bị giam hãm trong tam giới. Tất cả những gì y đã thực hiện thành công
It should be noted here that the results achieved in the processes dealt with in sutras seventeen and eighteen only carry the aspirant to the edge of the realm of the soul, to the new field of knowledge of which he has become aware. He is still confined to the three worlds. All that he has succeeded in doing is stilling the modifications of